کاردانی حرفه ایی تربیت مربی آموزشهای شهروندی

دوره کاردانی حرفه ایی تربیت مربی آموزش های شهروندی
مقدمه
با وقوع تغییر و تحولات عمده در ابعاد اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی، نیاز به شهروندانی با توانایی حل مسائل مختلف فردی و اجتماعی و قابلیت پی ریزی زندگی بهتر، بیشتر احساس می گردد. هر کشوری در قالب آموزش رسمی و غیر رسمی وظیفه آماده کردن شهروندان برای ورود به زندگی اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی را بر عهده دارد که این کار در قالب آموزش مستقیم شهروندی از طریق ایجاد رشته ای با همین عنوان و یا در قالب آموزش از طریق دروس مختلف صورت میگیرد. امروزه از فرد فرد شهروندان انتظار می رود به عنوان افرادی مسئول و مستقل در پیشرفت امور فردی و اجتماعی خود ایفای نقش کرده و توانایی های نسبی برای مشارکت در امور اجتماعی، سیاسی و اقتصادی را کسب نمایند. تغییر و تحولات صورت گرفته در حوزه جهانی نیز، توجه به تربیت شهروندان چند بعدی و چالش های مرتبط با آن را مطرح ساخته است. صاحب نظران بر این باورند که جهانی شدن و تغییرات حاصله در سیاست و حکومت و تغییرات سریع در فناوری ها و چالش های فرهنگی همچون مسائل اخلاقی و اجتماعی، مفهوم شهروندی برای زندگی در جامعه جهانی را دستخوض تغییرات اساسی کرده و این سوال را برای کشورها پیش آورده که در تربیت شهروندان بر چه ابعاد و مولفه هایی از زندگی باید توجه کرد و دلایل موجود برای تاکید بر این ابعاد کدام است.
از سوی دیگر نیاز به آموزش های شهروندی را می توان از دو چشم انداز ملی و جهانی نیز مورد بررسی قرار داد. در چشم انداز ملی، فلسفه اصلی آموزش شهروندی دستیابی به مقاصدی چون وفاداری به دولت و ملت، افزایش دانش و آگاهی افراد از تاریخ و ساختار موسسات سیاسی، تسلیم شدن در مقابل قانون و هنجارهای اجتماعی، اعتقاد به ارزش های بنیادین جامعه نظیر تساوی، برابری، علاقه مندی به مشارکت سیاسی و مهارت در تجزیه و تحلیل ارتباطات سیاسی است و در چشم انداز جهانی، بروز تغییر و تحولات در حوزه های گوناگون اجتماعی، سیاسی و اقتصادی ضرورت تربیت شهروندی را دو چندان کرده است. محققان معتقدند که بروز تغییرات سیاسی گوناگون در نیم قرن اخیر همچون ظهور جنبش های مردمی که خواستار حقوق اجتماعی برای گروههای ستم دیده هستند، افزایش همبستگی های فرا ملیتی، رشد شرکتهای چند ملیتی و جهانی شدن مباحثات و سوالات گوناگونی را درباره شهروندی و دموکراسی مطرح کرده است. مفهوم شهروندی به عنوان فردی که تعهداتش را نسبت به جامعه اش می پذیرد و در همان حال حقوق اساسی اش را حفظ می کند و آگاه بودن را لازمه مشارکت خود می داند، راهی است که بسیاری از نظامهای سیاسی مشروعیت خود را از طریق آن ممکن می دانند.

تعریف و هدف
ماهیت پیچیده و بحث برانگیز مفهوم آموزش شهروندی موجب ارائه برداشت ها و تعابیر مختلفی از آن شده است. در ادبیات شهروندی از اصطلاحات مختلفی همچون تربیت به منظور شهروندی، آموزش درباره شهروندی، تربیت برای شهروندی دموکراتیک و تربیت مدنی برای اشاره به مفهوم آموزش شهروندی استفاده شده است. آموزش شهروندی به آن بخش از فعالیتهای تربیتی اطلاق می شود که در اشکال رسمی و غیر رسمی، افراد یک جامعه را برای عضویت در جامعه سیاسی آماده می کند. تربیت شهروندان در هر کشوری متاثر از مجموعه عوامل فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی است که هر یک از آنها در شمل دادن آموزش های شهروندی نقش حیاتی ایفا می کنند. به طور کلی نمی توان تربیت شهروندان یک جامعه را به طور انتزاعی و دور از حوزه نفوذ فرهنگی و اجتماعی در نظر گرفت و مجموعه منسجمی از عقاید و آرای تربیتی قالب در آن جامعه را به محک بررسی زد.
آموزش شهروندی به عنوان یک رشته مستقل، رشته میان رشته ای جدیدی است که با هدف تربیت متولیان و دست اندرکاران ارایه این نوع آموزش در سطح جامعه طراحی و ایجاد گردیده است. هدف برنامه آموزش شهروندی صرفا ارایه دانش و اطلاعات در زمینه شهروندی نیست، بلکه تقویت و پرورش مهارت های مورد نیاز یک شهروند ایرانی برای زیستن در جامعه محلی و جهانی و همچنین ایجاد نگرش های لازم با برخورداری از هویت ایرانی – اسلامی از اهداف عمده این برنامه می باشد.

ضرورت و اهمیت
ضرورتهایی که بخش مقدمه بدان ها پرداخته شد، سبب شده است تا در بسیاری از نقاط جهان به منظور افزایش دانش و توانایی مشارکت شهروندان و مشارکت در امور اجتماعی و سیاسی، برنامه هایی برای آموزش مهارتهای شهروندی طراحی و اجرا شود تا افراد بتوانند توانمندیهای لازم را برای زندگی در یک جامعه مدنی مثل تساهل، تسامح و حل تضاد از طریق گفتگو و مذاکره و مانند آن بیاموزند. این مفهوم تنها از طریق توجه به مقوله آموزش شهروندی در برنامه های درسی و نظام آموزشی امکان پذیر است.
مطالعات و پژوهش های انجام شده در بسیاری از کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه نیز نشان میدهد که مسئولان تعلیم و تربیت در این کشورها با عزمی راسخ و با تدوین برنامه های آموزشی متنوع، تربیت شهروند مناسب را در صدر اقدامات و فعالیت های خود قرار داده اند. برای مثال همان طور که در گزارش مطالعه تربیت شهروندی “انجمن بین المللی ارزشیابی و پیشرفت تحصیلی” آمده است، تمامی جوامع معاصر دارای این نگرانی و دلمشغولی عمیق هستند که چگونه نوجوانان و جوانان خود را برای زندگی شهری و شهروندی آماده کنند و راه و رسم مشارکت در مسائل اجتماعی را به آنها بیاموزند. لذا با توجه به اهمیت موضوع، برنامه دوره کاردانی آموزش شهروندی با هدف ارائه آموزش های شهروندی و تربیت افرادی متولی این امر در حوزه شهرداری تدوین و ارایه می گردد.

قابلیت ها و مهارتهای مشترک فارغ التحصیل
الف: گزارش نویسی و مستند سازی
ب: ارائه گزارش و نتایج کار و جریان فعالیت ها (presentation)
پ: انجام کار گروهی
ت: طبقه بندی و پردازش اطلاعات
ث: بهره گیری از رایانه
ج: برقراری ارتباط موثر در محیط کار
چ: سازماندهی و اداره کردن افراد تحت سرپرستی و آموزش آنها
ح: خودآموزی و یادگیری مستمر در راستای بالندگی شغلی
خ: ایجاد کسب و کارهای کوچک و کارآفرینی
د: رعایت اخلاق حرفه ایی و تنظیم رفتار سازمانی
ذ: اجرای الزامات بهداشت ایمنی و محیط زیست (HSE)
ر: تفکر نقادانه و اقتضایی
ز: خلاقیت و نوآوری

قابلیت ها و توانمندیهای فنی فارغ التحصیلان:
الف: برقراری ارتباط با شهروندان در ساختار اجتماعی محله
ب: شناخت ویژگی های فرهنگی، اجتماعی و آموزشی شهروندان.
ج: جمع آوری، ثبت و اطلاعات در ساختار اجتماعی محله.
د: کاربرد قوانین، آیین نامه ها و دستورالعمل های آموزشی شهروندی.
هـ: انجام مکاتبات لازم و گزارش نویسی.
و: توانایی اجرای دوره های آموزشی طراحی شده در زمینه آموزش های شهروندی.
ز: توانایی جلب مشارکت اجتماعی شهروندان در ترویج آموزش های شهروندی.

مواردی که تدریس می شود
مردم شناسی – کلیات حقوق – مبانی جامعه شناسی – روانشاسی عمومی – روان شناسی اجتماعی – جامعه شناسی خانواده – تاریخچه شهر و شهروندی – جامعه شناسی شهری – جامعه و فرنگ در ایران – آداب و رسوم فرهنگ های ایرانی – ارتباطات – حقوق شهروندی – مردم شناسی – محیط زیست – آسیب شناسی اجتماعی – قانون اساسی – مهارت های زندگی – ارکان محله – فنون تسهیل گری – قوانین و تشکیلات شورای شهر و شهرداری